Wetgeving: Wijzigingen Rodenticiden & IPM Knaagdierbeheersing 2026
Ontdek de impact van de aangescherpte Ctgb-regelgeving omtrent het gebruik van toxische rodenticiden (anticoagulantia) en de verplichte IPM-bedrijfscertificering voor PCO's en de agrarische sector.
De wetgeving rondom de professionele bestrijding van ratten en muizen is de afgelopen jaren door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) drastisch aangescherpt. Waar het in het verleden gebruikelijk was om bij overlast direct naar toxische lokmiddelen te grijpen, is dat inmiddels wettelijk verboden.
De inzet van chemische bestrijdingsmiddelen, specifiek rodenticiden op basis van anticoagulantia (bloedstolling remmende middelen), is niet langer de standaard. De wettelijke focus ligt nu volledig op Integrated Pest Management (IPM) knaagdierbeheersing. In dit Kennisbank-artikel leggen we uit wat de regelgeving in 2026 betekent voor u als professionele plaagdierbestrijder (PCO) of agrarisch ondernemer.
Waarom is de wetgeving voor rodenticiden aangescherpt?
De Nederlandse overheid en de Europese Commissie hebben de regels aangescherpt wegens twee grote ecologische risico's:
- Risico op doorvergiftiging: Anticoagulantia, met name de tweede generatie (zoals brodifacoum, bromadiolon, en difenacoum), zijn zogenoemde PBT-stoffen (Persistent, Bioaccumulerend en Toxisch). Ze breken zeer traag af in het milieu. Een roofdier, zoals een uil of vos, die een vergiftigde muis eet, kan hierdoor zelf sterven (secundaire vergiftiging).
- Chemische resistentie: Door decennialang grootschalig en soms onjuist gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen, bouwen ratten en muizen genetische resistentie op tegen de werkzame stoffen.
Om deze redenen heeft het Ctgb besloten dat deze biociden uitsluitend als absoluut laatste redmiddel mogen worden ingezet, en alléén door streng gecertificeerde professionals.
Verplichte certificering voor IPM-Knaagdierbeheersing (KPMB/CIK)
Met de inwerkingtreding van het certificatieschema IPM-Knaagdierbeheersing is het gebruik van rodenticiden op basis van anticoagulantia (én cholecalciferol) sterk ingeperkt. Het is strafbaar om deze biociden binnen én buiten gebouwen toe te passen zonder aan de volgende strenge eisen te voldoen.
1. Persoonlijke Licentie (Bewijs van Vakbekwaamheid)
De bestrijdingstechnicus die de werkzaamheden uitvoert, moet beschikken over een geldig Bewijs van Vakbekwaamheid dat specifiek de module IPM-Knaagdierbeheersing bevat. Oude licenties, zoals de KBA (Knaagdierbeheersing op het Agrarisch bedrijf) zónder de nieuwe IPM-module, zijn niet meer geldig voor de inzet van anticoagulantia.
2. Verplichte Bedrijfscertificering (KPMB)
Het is niet voldoende als alleen de uitvoerder gecertificeerd is. Het bestrijdingsbedrijf (of het agrarische bedrijf) moet als organisatie een bedrijfscertificering hebben behaald via de Stichting Keurmerk Plaagdiermanagement Bedrijven (KPMB). Een onafhankelijke auditor controleert structureel of het bedrijf de IPM-methodiek aantoonbaar en correct toepast.
Uitzondering: Gebruik binnen bedrijfsgebouwen (Agrariërs)
Recentelijk heeft de rechter een besluit van het Ctgb gedeeltelijk vernietigd. Hierdoor is voor de agrarische sector een specifieke uitzondering ontstaan: voor het gebruik van het middel Harmonix Rodent Paste binnen in bedrijfsgebouwen is tijdelijk geen zware KPMB-bedrijfscertificering vereist. De agrariër moet echter wél nog steeds beschikken over een geldige persoonlijke licentie (IPM-KBA of KBA).
Belangrijk: Voor de bestrijding buitenshuis (om gebouwen) of voor het gebruik van reguliere anticoagulantia blijft de bedrijfscertificering onverminderd verplicht.
Knaagdieren bestrijden volgens de 4 wettelijke IPM-stappen
Zelfs met de juiste licenties en KPMB-certificering is preventief of routinematig gif strooien verboden. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert streng op het documenteren van de IPM-ladder. Een chemische bestrijding is pas wettelijk toegestaan als stap 1 tot en met 3 onvoldoende resultaat bieden.
- Preventie & Habitatmanagement: De basis van IPM is het voorkomen van een plaag. Verwijder structureel voedselbronnen en nestmateriaal. Pas mechanische wering toe door gaten en kieren te dichten met knaagdierbestendig materiaal, zoals hoogwaardig RVS weringsgaas (Pestiwire) of professionele afdichtingspasta.
- Non-toxische Monitoring: Breng de knaagdierpopulatie in kaart zonder toxische middelen in te zetten. Dit gebeurt door regelmatige inspecties en het gebruik van non-toxisch lokaas (zoals Vertox monitoring blokken) in afgesloten voerdozen.
- Mechanische Bestrijding: Bij geconstateerde activiteit moet er altijd eerst mechanisch worden ingegrepen. Gebruik krachtige klapvallen (zoals de Q-Snap) geplaatst in afgesloten en vandaalbestendige Q-Box lokaasdepots om bijvangst van huisdieren en niet-doelwitsoorten te voorkomen.
- Chemische Bestrijding (Biociden): Is de plaag onbeheersbaar met mechanische middelen en vormt deze een direct gevaar voor de volksgezondheid of voedselveiligheid? Dan mag de gecertificeerde professional uiterst terughoudend, en voor een strikte periode van maximaal 35 dagen, chemische rodenticiden inzetten.
Impact op uw inkoop bij groothandel Q-Chem
Als B2B groothandel en A-merk distributeur levert Q-Chem uitsluitend Europees geregistreerde biociden. Wij zijn wettelijk verplicht om voor de verkoop van chemische rodenticiden te controleren of u als klant beschikt over de vereiste licenties en KPMB-certificeringen.
Om PCO's optimaal te ondersteunen in de transitie naar IPM, ligt onze strategische focus op hoogwaardige materialen voor stap 1, 2 en 3. Bekijk ons ruime assortiment robuuste lokaasstations, mechanische vangsystemen en structurele weringsmaterialen.
Ontdek onze IPM oplossingen
Navigeer direct naar ons professionele aanbod voor een effectieve en wettelijk toegestane knaagdierbeheersing.